Diş Numaraları ve Diş Yapısı: Tedavi Planınızı ve Röntgen Raporunuzu Okuyun

TarafındanDt. Ali Cem Ulubey
Hasta rehberleri Diş numaraları
Yazar: Diş Hekimi Ali Cem Ulubey · Ulubey Dental Clinic, Antalya
Son güncelleme: 26.10.2026
İçerik editörü: Dt. Ali Cem Ulubey · [email protected]
Kısa cevap

Diş numaralandırma her dişe bir kod verir; böylece bir tedavi planı veya röntgen raporu okunurken dişler karışmaz. ABD dışında kayıtların çoğu FDI iki haneli sistemini kullanır[3][5]: ilk rakam ağzın çeyreğini (1 sağ üst, 2 sol üst, 3 sol alt, 4 sağ alt), ikinci rakam ise ön dişten (1) yirmilik dişe (8) doğru sayılan dişi gösterir[5]. Yani 36, sol alt birinci büyük azı dişidir. ABD’deki diş hekimleri dişleri 1’den 32’ye kadar numaralandırır[4]; İngiltere’deki yazışmalarda ise çoğu zaman UR6 gibi kodlar kullanılır[6].

Yetişkin dişleri32 kalıcı diş; 20 süt dişi[1].
FDI sistemi2 rakam: önce çeyrek (1–4), sonra orta hattan itibaren diş (1–8)[5].
ABD sistemi1 = sağ üst yirmilik diş; sayım ağız boyunca dönerek 32 = sağ alt yirmilik dişte biter[4].
Türkiye’deTeşhis, tedavi ve röntgen kayıtları diş numaralarıyla birlikte kaydedilir[9].
Bu rehberde

Yetişkinlerin ve çocukların kaç dişi vardır?

İnsanlarda genellikle 20 süt dişi bulunur; bunlar yaklaşık 6 aylıkken çıkmaya başlar ve çocukluk boyunca farklı zamanlarda düşer. 21 yaşına gelindiğinde 32 kalıcı dişin tamamı genellikle çıkmış olur[1]. Bazı yetişkinlerin 32’den az dişi vardır, çünkü yirmilik dişleri hiç oluşmamış, hiç çıkmamış veya çekilmiştir; yirmilik diş rehberimiz bu dişlerin ne zaman bırakılıp ne zaman çekildiğini anlatır.

Her çenenin her yarısında, gülüşün ortasından geriye doğru aynı 8 kalıcı diş sıralanır. Diş numaralandırma bu sırayı izler; bu yüzden bir FDI numarasının son rakamı diş tipini gösterir[5]:

Kalıcı diş tipleri ve FDI diş rakamı (ağzın her çeyreğinde)
FDI diş rakamıDişÇeyrek başınaTemel görevi
1 ve 2Orta ve yan kesici dişler2Besinleri kesmek; gülümserken en çok görünen dişler
3Köpek dişi (kanin)1Besinleri koparmak; çene yana hareket ederken yön verir
4 ve 5Birinci ve ikinci küçük azı dişleri (premolar)2Ezmek ve çiğnemek
6, 7 ve 8Birinci, ikinci ve üçüncü büyük azı dişleri (molar; 8 = yirmilik diş)3Besinleri öğütmek

Rakam–diş sırası Su ve ark. (2025) çalışmasından alınmıştır[5]; görevler genel bir tanımdır, klinik bir sınıflandırma değildir.

Dişin bölümleri

Bir diş dört dokudan oluşur. Bunlardan üçü, yani mine, dentin ve sement, sert dokulardır; dördüncüsü olan merkezdeki diş özü (pulpa) ise yumuşaktır ve sinirler, kan damarları ve bağ dokusu içerir[2]. Tablo, her bölümün ne olduğunu ve tedavi planlarında neden geçtiğini gösterir.

Dişin bölümleri: nedir ve tedavi için neden önemlidir
BölümNedirPlan veya raporda neden önemlidir
MineKronun sert, kireçlenmiş dış tabakası. Canlı hücre içermez; bu yüzden çürük veya aşınmanın verdiği hasarı onaramaz[2]Kaybedilen mine yeniden oluşmaz; bkz. diş aşınması ve mine erozyonu
DentinMine ve sementin altındaki tabaka; mine kaybolduğunda sıcak, soğuk veya asidin sinirleri uyarmasına yol açan mikroskobik kanalcıklar içerir[2]Açığa çıkan dentin, diş hassasiyetinin sık görülen bir nedenidir
Diş özü (pulpa) ve kök kanalıDişin sinirleri ve kan damarlarını içeren yumuşak merkezi; kök kanalı, pulpa boşluğunun kök içindeki kısmıdır[2]İltihaplandığında veya enfekte olduğunda tedavi edilir; bkz. kanal tedavisi
SementKökü örten ve periodontal ligamente tutunma yeri sağlayan sert bağ dokusu[2]Diş eti çekilmesiyle açığa çıkan kökleri örter
Kron, boyun ve kökKron, normalde mine ile kaplı olan görünen kısımdır; boyun, kronun köke birleştiği yerdir[2]Bir diş kaplaması (kron), dişin ağızda görünen kron kısmını örter
Diş eti, kemik ve periodontal ligamentDiş eti kökleri örter ve korur; alveol kemiği kökleri çevreler; periodontal ligament kökü yuvasına bağlar[2]Diş eti kontrolünde ölçülür; bkz. diş eti hastalıkları

FDI iki haneli sistemi

İki haneli sistem 1966’da Berlin’de Jochen Viohl tarafından tanımlanmış ve 1970’te Uluslararası Diş Hekimliği Federasyonu (Fédération Dentaire Internationale, FDI) tarafından dünya çapında kullanım için önerilmiştir[4][8]. Her dişe iki rakam verilir: ilki çeyreği, ikincisi o çeyrek içindeki dişi gösterir[4][5]. Hastanın karşısından bakıldığında çeyrekler saat yönünde ilerler: sağ üstten (1) başlar, ardından sol üst (2), sol alt (3) ve sağ alt (4) gelir; ikinci rakam orta kesici dişten geriye doğru sayılır[5].

  • 11 ve 21 iki üst ön diştir (sağ ve sol);
  • 16 ve 26 üst birinci büyük azı dişleridir;
  • 36 ve 46 alt birinci büyük azı dişleridir;
  • 18, 28, 38 ve 48 dört yirmilik diştir.

Sistem, Avrupa ve Asya’daki klinik ve üniversitelerde yaygın olarak kullanılır[5]. 1993 tarihli bir derleme sistemi ABD dışında dünyanın her yerinde kullanılan bir sistem olarak tanımlamıştır[3]; 1989’a kadar Uluslararası Standardizasyon Örgütü (ISO/TC 106), Dünya Sağlık Örgütü ve Interpol başta olmak üzere birçok kuruluş tarafından benimsenmişti[4]. Her numarayı iki ayrı rakam olarak okuyun: “yirmi bir” değil, “iki-bir”. “Sağ” ve “sol” her zaman hastanın sağı ve soludur.

Süt dişlerinin her sistemde ayrı kodları vardır. Çocuğunuzun tedavi planında tanımadığınız kodlar görürseniz diş hekiminden dişi göstermesini isteyin.

ABD Universal sistemi ve İngiltere’deki gösterim

Universal sistem kalıcı dişleri 1’den 32’ye kadar numaralandırır. Sağ üst üçüncü büyük azı dişiyle (1) başlar, üst çene boyunca ilerleyip sol alt üçüncü büyük azı dişine (17) iner ve sağ alt üçüncü büyük azı dişiyle (32) biter[4]. ABD’deki hastaların genellikle gördüğü sistem budur[3].

Daha eski Zsigmondy/Palmer sistemi, her çeyrekte dişleri orta kesiciden üçüncü büyük azıya kadar 1’den 8’e numaralandırır ve çeyreği numaranın çevresine çizilen bir köşe işaretiyle gösterir[4]. 2016’da ankete katılan İngiltere ve İrlanda diş hastanelerinde kullanılan gösterim sistemleri, kullanım sıklığına göre alfanümerik, Palmer ve FDI sistemleriydi; hiçbiri Universal sistemi kullanmıyordu ve diş hekimlerinden gelen sevk yazılarının çoğunda alfanümerik gösterim kullanılmıştı[6]. Alfanümerik gösterimde çeyrek harflerle yazılır (İngilizce kısaltmalar: UR sağ üst, UL sol üst, LL sol alt, LR sağ alt); örneğin UR6 sağ üst birinci büyük azı dişi, LL1 ise sol alt orta kesici diştir.

Farklı sistemler neden karışıklık yaratabilir?

Aynı numara farklı dişleri gösterebilir. “12 numaralı diş”, FDI sisteminde sağ üst yan kesici diş, Universal sistemde ise sol üst birinci küçük azı dişidir. Diş hekimliği öğrencileri, intörn hekimler, diş hekimleri ve diş teknisyenlerinden oluşan 66 kişilik bir ankette katılımcıların yalnızca %56’sı, bir anketin hangi sistemle yazıldığını doğru tanımıştır[7]. Özellikle yurt dışında hazırlanmış bir plan veya raporunuz varsa, herhangi bir tedaviyi kabul etmeden önce planın hangi sistemi kullandığını ve her numaranın hangi dişi gösterdiğini kontrol edin.

Diş numaraları tablosu: FDI, Universal ve İngiltere

İki tablo, her kalıcı dişin üç sistemdeki karşılığını gösterir. Üst dişler hastanın sağ yirmilik dişinden sol yirmilik dişine, alt dişler ise soldan sağa sıralanmıştır; bu sıra Universal sayımı izler[4].

Üst dişler: FDI, Universal (ABD) ve İngiltere alfanümerik numaraları
DişFDIUniversal (ABD)İngiltere
Sağ üst üçüncü büyük azı (yirmilik diş)181UR8
Sağ üst ikinci büyük azı172UR7
Sağ üst birinci büyük azı163UR6
Sağ üst ikinci küçük azı154UR5
Sağ üst birinci küçük azı145UR4
Sağ üst köpek dişi136UR3
Sağ üst yan kesici127UR2
Sağ üst orta kesici118UR1
Sol üst orta kesici219UL1
Sol üst yan kesici2210UL2
Sol üst köpek dişi2311UL3
Sol üst birinci küçük azı2412UL4
Sol üst ikinci küçük azı2513UL5
Sol üst birinci büyük azı2614UL6
Sol üst ikinci büyük azı2715UL7
Sol üst üçüncü büyük azı (yirmilik diş)2816UL8
Alt dişler: FDI, Universal (ABD) ve İngiltere alfanümerik numaraları
DişFDIUniversal (ABD)İngiltere
Sol alt orta kesici3124LL1
Sol alt yan kesici3223LL2
Sol alt köpek dişi3322LL3
Sol alt birinci küçük azı3421LL4
Sol alt ikinci küçük azı3520LL5
Sol alt birinci büyük azı3619LL6
Sol alt ikinci büyük azı3718LL7
Sol alt üçüncü büyük azı (yirmilik diş)3817LL8
Sağ alt üçüncü büyük azı (yirmilik diş)4832LR8
Sağ alt ikinci büyük azı4731LR7
Sağ alt birinci büyük azı4630LR6
Sağ alt ikinci küçük azı4529LR5
Sağ alt birinci küçük azı4428LR4
Sağ alt köpek dişi4327LR3
Sağ alt yan kesici4226LR2
Sağ alt orta kesici4125LR1

FDI çeyrek sırası ve diş sırası: Su ve ark. 2025[5]; Universal başlangıç ve bitiş noktaları: Al-Johany 2016[4]. İngiltere alfanümerik kodları, Palmer sistemiyle aynı 1–8 sırasını kullanır[4][6].

Tedavi planınızı nasıl okursunuz?

Türkiye’de ağız ve diş sağlığı hizmeti sunulan özel sağlık kuruluşlarında hastaların teşhis ve tedavi bilgileri ile varsa röntgen kayıtları, diş numaralarıyla birlikte ayrıntılı olarak kaydedilir[9]. Bu yüzden anlaşılır bir planda her diş için diş numarası, yapılacak tedavi ve kullanılacak malzeme yer alır. Aşağıdaki satırlar bu biçimi göstermek için hazırlanmış bir örnektir; gerçek bir hastanın planı değildir:

Örnek tedavi planı satırları (temsilidir; hasta planı değildir)
Diş (FDI)TedaviMalzeme veya sistem
11, 21Porselen laminaLityum disilikat (cam seramik)
36Kanal tedavisi, 3 kök—
36Kaplama (kron)Zirkonyum
46Standart dayanaklı (abutment) implantPlanda adı yazılan implant sistemi
46İmplant üstü kaplamaZirkonyum

Ücret, muayene ve röntgen sonrası, tedaviden önce yazılı olarak bildirilir.

Farklı klinik ve ülkelerden gelen plan ve raporlarda karşılaşabileceğiniz bazı kısaltmalar:

  • Yüzeyler: M (mezial, orta hatta doğru), D (distal, orta hattan uzağa), O (okluzal, arka dişlerin çiğneme yüzeyi), I (insizal, ön dişlerin kesici kenarı), B veya F (bukkal veya fasiyal, yanağa ya da dudaklara doğru), L veya P (lingual veya palatinal, dile ya da damağa doğru). “36 MO”, sol alt birinci büyük azı dişinin mezial ve çiğneme yüzeylerindeki bir dolguyu gösterir.
  • Tedaviler: RCT (kanal tedavisi), Ext (çekim), Imp (implant), Zr (zirkonyum), PFM (metal destekli porselen; eski kayıtlarda görebileceğiniz bir kaplama türü).

Bir satır anlaşılır değilse, tedavi başlamadan önce hangi sistemin kullanıldığını ve hangi dişin kastedildiğini sorun; dişi diş hekiminizle birlikte aynada görün. Kayıtlarınızın bir kopyasını da isteyebilirsiniz.

Röntgen raporunuzu nasıl okursunuz?

Panoramik röntgen tüm dişleri ve iki çeneyi tek bir görüntüde gösterir; küçük ağız içi röntgenler ise bir veya birkaç dişi daha ayrıntılı gösterir. Raporlar dişleri numarayla belirtir; örneğin “46’da periapikal lezyon” veya “gömülü 38”. Karşılaşabileceğiniz terimler:

  • Radyolüsent (görüntüde koyu): çürük, kavite veya kemik kaybı gibi minerali daha az olan bir alan;
  • Radyoopak (parlak): mine, dolgular, kaplamalar, kanal dolguları veya implantlar gibi yoğun bir materyal;
  • Periapikal lezyon: kök ucunda, çoğu zaman iltihaplı veya enfekte bir diş özüyle ilişkili koyu bir alan;
  • Kemik seviyesi veya kemik kaybı: dişleri ne kadar kemiğin desteklediği; diş eti hastalığını değerlendirmek için kullanılır;
  • Gömülü: çoğu zaman bir yirmilik diş olmak üzere, tam olarak çıkmamış diş.

Bir röntgen raporu görüntüde ne göründüğünü anlatır; teşhis için muayene de gerekir. Görüntünün hangi tarafının sizin sağınız olduğundan emin değilseniz, röntgeni çeken diş hekiminden göstermesini isteyin. Farklı röntgen türlerinin birbirinden farkı ve ne kadar radyasyon içerdikleri diş röntgeni ve tomografi sayfamızda anlatılır.

Ulubey Dental Clinic’te Diş Hekimi Ali Cem Ulubey ve Diş Hekimi Surur Ulubey her hastada panoramik röntgen çeker, bir dişe daha yakından bakmak gerektiğinde klinikte ağız içi röntgen alır; bir vaka üç boyutlu konik ışınlı tomografi (CBCT) gerektirdiğinde görüntüyü Diş Hekimi Ali Cem Ulubey kendisi değerlendirir. Diş hekimlerimiz planı sizinle diş diş gözden geçirir; Türkçe, İngilizce, Farsça veya Azerbaycan Türkçesiyle. Bu rehberlerde kullanılan terimler diş hekimliği sözlüğümüzde açıklanır.

Sık sorulan sorular

14 numaralı diş hangisidir?

Sisteme bağlıdır. FDI iki haneli sistemde 14, sağ üst birinci küçük azı dişidir: 1. çeyrek sağ üsttür, 4 numaralı diş de birinci küçük azıdır. ABD Universal sisteminde ise 14, sol üst birinci büyük azı dişidir; bu diş FDI sisteminde 26’dır. Tedavi başlamadan önce planınızın veya raporunuzun hangi sistemi kullandığını mutlaka kontrol edin.

36 numaralı diş hangisidir?

FDI sisteminde 36, sol alt birinci büyük azı dişidir: ilk rakam 3 sol alt çeyreği, ikinci rakam 6 birinci büyük azıyı gösterir. ABD Universal sisteminde aynı diş 19 numaradır; İngiltere’deki alfanümerik gösterimde ise LL6’dır. Universal sistem yalnızca 32’ye kadar gittiği için bu sistemde 36 numaralı diş yoktur.

Bir yetişkinin kaç dişi olmalıdır?

Yetişkinlerin çoğunda 32 kalıcı diş vardır ve bunların tamamı genellikle 21 yaşına kadar çıkar. Yirmilik dişleri hiç oluşmadığı, çene içinde kaldığı veya çekildiği için birçok yetişkinin daha az dişi vardır. Çocuklarda 20 süt dişi bulunur; bunlar yaklaşık 6 aylıkken çıkmaya başlar ve çocukluk boyunca farklı zamanlarda düşer.

Yirmilik dişlerin numaraları nedir?

FDI sisteminde yirmilik dişler 18, 28, 38 ve 48’dir, çünkü 8 her çeyreğin son dişidir. ABD Universal sisteminde 1, 16, 17 ve 32’dir. İngiltere’deki alfanümerik gösterimde UR8, UL8, LL8 ve LR8 olarak yazılır. Örneğin gömülü 38’den söz eden bir rapor sol alt yirmilik dişi kastediyordur.

İngiltere’de hazırlanmış bir raporda neden 16 yerine UR6 yazıyor?

İngiltere’deki birçok diş hekimi alfanümerik gösterim kullanır: çeyrek harflerle (UR, UL, LL, LR), diş ise önden sayılan 1–8 arası bir rakamla yazılır. UR6 sağ üst birinci büyük azı dişidir; FDI sisteminde 16, ABD Universal sisteminde 3’tür. 2016 tarihli bir anket, İngiltere ve İrlanda diş hastanelerinde en çok alfanümerik gösterimin kullanıldığını bulmuştur.

Kayıtlarımı diş numaralarıyla birlikte alabilir miyim?

Türkiye’de ağız ve diş sağlığı hizmeti sunulan özel sağlık kuruluşlarında teşhis, tedavi ve röntgen kayıtları diş numaralarıyla birlikte ayrıntılı olarak kaydedilir ve kayıtlarınızın kopyasını isteyebilirsiniz. Planı, röntgenleri dosya olarak ve tedavi edilen dişlerin listesini isteyin; böylece daha sonra sizi gören bir diş hekimi tedavinizi tahmine dayanmadan sürdürebilir.

Bir plan veya röntgen hakkında sorunuz mu var?
Tedavi planınızın veya röntgen raporunuzun fotoğrafını WhatsApp’tan gönderin; her numaranın hangi dişi gösterdiğini açıklayalım. Pazartesi–Cumartesi 09:00–19:00 arasında kliniğimize de gelebilirsiniz. Mesajlar genellikle 4 saat içinde yanıtlanır; pazar günü klinik kapalıdır ve WhatsApp yalnızca acil durumlar içindir.
Çağlayan Mh., Barınaklar Blv., Özen 2 Apt. No: 109A, Muratpaşa/Antalya (Lara bölgesi) · Otopark imkânı mevcuttur. · Pazartesi–Cumartesi 09:00–19:00
WhatsApp’tan yazın (+90 540 324 00 04) Bizi arayın: +90 540 324 00 04

Kaynaklar

  1. American Dental Association, MouthHealthy. Eruption charts (İngilizce; erişim 26 Ekim 2026). www.mouthhealthy.org/all-topics-a-z/eruption-charts
  2. American Dental Association, MouthHealthy. Tooth: the anatomy of a tooth (İngilizce; erişim 26 Ekim 2026). www.mouthhealthy.org/all-topics-a-z/tooth
  3. Peck S, Peck L. A time for change of tooth numbering systems. J Dent Educ. 1993;57(8):643-647. PMID 8349894. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8349894
  4. Al-Johany SS. Tooth numbering system in Saudi Arabia: survey. Saudi Dent J. 2016;28(4):183-188. PMID 27872549 (tam metin PMC5110463). pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27872549
  5. Su YS, Cha IE, Mao YC, et al. Hybrid Faster R-CNN for tooth numbering in periapical radiographs based on Fédération Dentaire Internationale system. Diagnostics (Basel). 2025;15(22):2900. PMID 41300924 (tam metin PMC12651699). pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41300924
  6. Pemberton MN, Ashley M. The use and understanding of dental notation systems in UK and Irish dental hospitals. Br Dent J. 2017;223(6):429-434. PMID 28883553. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28883553
  7. Shehabeldin RR, Hamama HH. Introduction of “qpdb” teeth numbering system. Heliyon. 2024;10(2):e24367. PMID 38298675 (tam metin PMC10827761). pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38298675
  8. Türp JC, Alt KW. Designating teeth: the advantages of the FDI’s two-digit system. Quintessence Int. 1995;26(7):501-504. PMID 8935036. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8935036
  9. Türkiye Cumhuriyeti. Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik, Resmî Gazete 6 Ekim 2022, sayı 31975, madde 22/2 (erişim 26 Ekim 2026). www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2022/10/20221006-1.htm

Bu yazı genel hasta bilgilendirmesidir; klinik muayenenin ve röntgenin yerini tutmaz.

Editör iletişimi: [email protected] · ulubeydental.com/tr/iletisim

Benzer Gönderiler