Diş Hekimi Korkusu: Diş Tedavisini Nasıl Kolaylaştırıyoruz?
Bu sayfa genel bilgilendirmedir; muayenenin yerini tutmaz.
Diş hekimi korkusu yaygındır: 72.577 yetişkini kapsayan bir meta-analiz, yetişkinlerin %15,3’ünde diş tedavisi korkusu ve kaygısı, %3,3’ünde ise şiddetli korku olduğunu hesaplamıştır[1]. Derlemeler, iyi iletişimin, güven oluşturmanın ve adım adım ilerlemenin kaygılı hastaların ihtiyaç duydukları tedaviyi almasına yardımcı olduğunu gösterir[2]. Ulubey Dental Clinic’te kaygılı hastalar önce diş hekimiyle tanışma görüşmesi yapar, bir “dur” işareti belirlenir, her adım dürüstçe anlatılır ve tedaviye ne zaman başlanacağına hasta karar verir. Kendi müziğinizi de getirebilirsiniz.
Diş hekimi korkusu nedir?
Diş hekimi korkusu, diş hekimi ziyaretleri veya diş tedavisiyle ilgili endişe ya da korkudur. Bazı kişiler için bekleme salonundaki hafif bir huzursuzluktur; bazıları için ise yıllarca diş hekimine gitmemelerine yol açacak kadar güçlüdür. 72.577 yetişkini içeren 31 toplum çalışmasının sistematik derlemesi, dünya genelinde diş tedavisi korkusu ve kaygısının yaygınlığını %15,3, yüksek korkuyu %12,4, şiddetli korkuyu %3,3 olarak hesaplamış; oranlar kadınlarda ve genç yetişkinlerde daha yüksek bulunmuştur[1].
31 çalışmadan (72.577 yetişkin) birleştirilmiş tahminler; davranışsal terapi: 38 çalışmanın meta-analizi.
Böyle hissediyorsanız yalnız değilsiniz ve bunda utanılacak bir şey yok. Kaygı yönetimine ilişkin bir derleme, önce korkunun fark edilmesinin ve nereden geldiğinin anlaşılmasının geldiğini vurgular; bu yüzden diş hekiminize bunu söylemek en yararlı ilk adımdır[2].
Dişleriniz için neden önemlidir?
Diş tedavisi korkusuna ilişkin meta-analiz, korkunun insanların diş hekimliği hizmetlerini kullanmasını ve ağız sağlığını olumsuz etkilediğine dair kanıtlar olduğunu belirtir[1]. Kontrollerden kaçınmak çoğu zaman sorunların daha geç, tedavinin daha büyük olduğu bir aşamada fark edilmesi demektir. Bu döngüyü kırmak, sadece konuşmak için yapılan basit bir ilk ziyaretle bile olsa, bir yer ağrıyana kadar beklemekten daha değerlidir.
Araştırmalara göre ne işe yarar?
Australian Dental Journal’da yayımlanan bir derleme, kaygılı hastalar için ilaç dışı yöntemleri, iyi iletişimden ve güven kurmaktan sistematik duyarsızlaştırmaya kadar tanımlar; bunların çoğu her hastada kullanılabilir. Derleme, korkan hastaların yönetiminin anlayış, iyi iletişim ve aşamalı bir tedavi yaklaşımı gerektirdiği sonucuna varır[2].
Yapılandırılmış davranışsal tedavi de işe yarar. 38 çalışmanın meta-analizi, davranışsal müdahalelerden sonra hastaların bildirdiği diş tedavisi kaygısının 36 çalışmada orta ile büyük etkiyle azaldığını ve hastaların ortalama %77’sinin 4 yıldan uzun süre sonra hâlâ diş hekimine gittiğini bulmuştur[3].
| Yaklaşım | Pratikte ne demek? | Kliniğimizde |
|---|---|---|
| İletişim ve güven | Konuşmaya zaman ayrılır, sorular cevaplanır, tedaviden önce güven kurulur[2] | Her tedaviden önce tanışma görüşmesi |
| Açıklama | Ne olacağını ve nedenini bilmek | Her adım ayrıntılı, dürüst ve açık şekilde anlatılır |
| Kontrol | Tedaviyi her an durdurabilmek | Önceden belirlenen bir “dur” işareti |
| Aşamalı yaklaşım | Hastanın kaldırabileceği bir hızda tedavi[2] | Ne zaman başlanacağına siz karar verirsiniz; baskı yok |
| Ortam | Odada daha az tetikleyici | Sakin bir ortam ve kendi müziğiniz |
| Davranışsal terapi | Sistematik duyarsızlaştırma gibi yapılandırılmış programlar[2][3] | Klinik dışında, bu alanda yetkili terapistlerce uygulanır; biz sizin hızınızda buna eşlik ederiz |
Kaygılı hastalarla nasıl çalışıyoruz?
Kliniğimizi iki diş hekimi yürütür: Diş Hekimi Ali Cem Ulubey ve Diş Hekimi Surur Ulubey. Hastalarını kendileri tedavi ederler; her ziyarette farklı bir hekimle karşılaşmazsınız. Kaygılı hastalarla belirli bir düzende çalışırız:
Önce tanışma, tedavi yok
Her tedaviden önce diş hekimiyle bir tanışma görüşmesi. Sizi neyin endişelendirdiğini anlatırsınız; biz dinleriz.Dürüst açıklama
Her şeyi ayrıntılı, dürüst ve açık şekilde anlatırız: ne gördüğümüzü, seçeneklerin neler olduğunu, her adımda ne hissedeceğinizi ve ne kadar süreceğini.Bir “dur” işareti
Başlamadan önce, örneğin elinizi kaldırmak gibi, tedaviyi hemen durduran bir işaret belirleriz.Zamanlamayı siz seçersiniz
Baskı yok. Tedaviye başlayıp başlamayacağınıza ve ne zaman başlayacağınıza siz karar verirsiniz; korkunuza uygun çözümleri ve alternatifleri birlikte ararız.Sakin bir ortam ve kendi müziğiniz
Sessiz bir tedavi odası; tedavi sırasında kendi müziğinizi dinleyebilirsiniz.
İki diş hekimimizden hangisinin sizi tedavi edeceğini de seçebilirsiniz; bazı hastalar kadın diş hekimimiz Diş Hekimi Surur Ulubey tarafından tedavi edilmeyi tercih eder. Çocuklar için çocuk diş tedavisi sayfamıza bakın.
Her türlü oyma veya cerrahi işlemden önce bölge lokal anesteziyle (bölgesel uyuşturma) uyuşturulur. Rahatsızlık hissederseniz “dur” işaretini kullanın; ara veririz.
Ziyaretten önce yapabilecekleriniz
- Kaygılı olduğunuzu önceden, ilk mesajınızda söyleyin. Ziyaretinizi nasıl planlayacağımızı değiştirir.
- Sorularınızı yazın, koltukta unutmamak için.
- Varsa fotoğraf veya röntgenlerinizi önceden gönderin; böylece ilk görüşme sürprizlerle değil, planla ilgili olur.
- Kulaklığınızı ve sizi rahatlatan müziği veya podcast’i getirin.
- Acele etmeyeceğiniz bir zaman seçin. Pazartesi–Cumartesi 09:00–19:00 arasında randevusuz gelen hastalarımızı da kabul ediyoruz; ancak kaygılı hastalar için önceden belirlenmiş bir saat çoğu zaman daha kolaydır.
Hekimlerimizi diş hekimlerimiz sayfasında tanıyabilirsiniz.
Korku şiddetliyse
Korkunuz diş koltuğuna oturamayacağınız kadar güçlüyse veya panik yaşatıyorsa, bu alanda yetkili bir terapistle yapılan yapılandırılmış davranışsal tedavi yardımcı olabilir: yukarıdaki meta-analizde katılan hastalar korkularında anlamlı ve genellikle kalıcı bir azalma bildirmiştir[3]. Böyle bir tedaviye sizin hızınızda eşlik etmekten memnuniyet duyarız.
Sık sorulan sorular
Yıllardır diş hekimine gitmedim. Beni yargılar mısınız?
Hayır. Pek çok kişi korku nedeniyle diş hekiminden kaçınır; bir meta-analiz yetişkinlerin yaklaşık %15’inde diş tedavisi korkusu ve kaygısı olduğunu hesaplamıştır. İlk adımımız tedavi değil, bir konuşmadır: dinleriz, ancak siz hazır olduğunuzda muayene ederiz ve gördüğümüzü ve seçenekleri dürüstçe anlatırız. Sonra ne olacağına ve ne zaman olacağına siz karar verirsiniz.
Panik yaşarsam tedaviyi durdurabilir miyim?
Evet. Başlamadan önce, örneğin elinizi kaldırmak gibi bir “dur” işareti belirleriz ve işareti kullandığınız anda tedaviye ara verilir. Her adımı yapmadan önce anlatırız; böylece hiçbir şey sürpriz olmaz. Molaya ihtiyacınız olursa mola veririz; devam etmeye hazır değilseniz ne zaman tekrar geleceğinizi sizinle birlikte belirleriz.
Tedavi sırasında müzik dinleyebilir miyim?
Evet. Kendi kulaklığınızı getirip tedavi sırasında kendi müziğinizi veya podcast’inizi dinleyebilirsiniz. Tedavi odasını da sakin ve sessiz tutarız. Özellikle sizi endişelendiren bir şey varsa başlamadan önce söyleyin; önce onu anlatalım.
Tedaviden önce diş hekimiyle tanışabilir miyim?
Evet. Kaygılı hastalar için ilk randevu, tedavi yapılmadan diş hekimiyle yapılan bir tanışma görüşmesidir. Endişelerinizi konuşuruz, hazırsanız dişlerinize bakarız ve planı dürüstçe anlatırız. İki diş hekimimizden hangisinin sizi tedavi edeceğini de seçebilirsiniz.
Kadın diş hekimi tarafından tedavi edilebilir miyim?
Evet. Kliniğimizde iki diş hekimi çalışır ve hangisinin sizi tedavi edeceğini seçebilirsiniz. Bazı hastalar kadın diş hekimimiz Diş Hekimi Surur Ulubey tarafından tedavi edilmeyi tercih eder. Tercihinizi ilk mesajınızda belirtmeniz yeterlidir.
Şiddetli diş hekimi korkusunda ne işe yarar?
Bu alanda yetkili bir terapistle yapılan yapılandırılmış davranışsal tedavinin kanıtı güçlüdür: 38 çalışmanın meta-analizinde kaygı 36 çalışmada azalmış ve hastaların ortalama %77’si 4 yıldan uzun süre sonra hâlâ diş hekimine gidiyordu. Böyle bir tedaviye sizin hızınızda, “dur” işareti ve adım adım açıklamalarla eşlik etmekten memnuniyet duyarız.
Çağlayan Mh., Barınaklar Blv., Özen 2 Apt. No: 109A, Muratpaşa/Antalya (Lara bölgesi) · Otopark imkânı mevcuttur. · Pazartesi–Cumartesi 09:00–19:00
Kaynaklar (İngilizce)
- Silveira ER, Cademartori MG, Schuch HS, Armfield JA, Demarco FF. Estimated prevalence of dental fear in adults: a systematic review and meta-analysis. J Dent. 2021;108:103632. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33711405
- Armfield JM, Heaton LJ. Management of fear and anxiety in the dental clinic: a review. Aust Dent J. 2013;58(4):390-407. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24320894
- Kvale G, Berggren U, Milgrom P. Dental fear in adults: a meta-analysis of behavioral interventions. Community Dent Oral Epidemiol. 2004;32(4):250-264. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15239776
Bu yazı genel hasta bilgilendirmesidir; klinik muayenenin veya bu alanda yetkili bir terapistin önerisinin yerini tutmaz.
Editör iletişimi: [email protected] · ulubeydental.com/tr/iletisim
