پرکردن دندان: کامپوزیت یا آمالگام، طول عمر و قیمت
پرکردن دندان حفره‌ای را که پوسیدگی در دندان ایجاد کرده ترمیم میکند[۴]. انواع اصلی آن کامپوزیت همرنگ دندان و آمالگام (مخلوطی از جیوه، نقره، قلع و مس) هستند[۴]؛ حفرههای بزرگ را هم می‌توان با اینلهٔ سرامیکی ساختهشده در لابراتوار ترمیم کرد[۵]. کارآزماییها نشان میدهند پرکردگیهای کامپوزیت بیشتر از آمالگام از کار می‌افتند، عمدتاً به دلیل پوسیدگی جدید در لبه‌ها[۱]، اما ما در کلینیک دندانپزشکی Ulubey در آنتالیا هرگز آمالگام نمیگذاریم: از کامپوزیت (€60 معمولی، €90 همراه با محافظت پالپ با MTA، €120 برای پرکردن زیبایی دندان جلو) و برای حفرههای بزرگ‌تر از اینلهٔ E.max (€250) استفاده میکنیم.
- ۱. پرکردن دندان چیست؟
- ۲. مقایسهٔ انواع پرکردن دندان
- ۳. کامپوزیت یا آمالگام: شواهد چه می‌گویند
- ۴. پرکردگی دندان چقدر دوام میآورد؟
- ۵. پرکردگیهای عمیق و محافظت پالپ
- ۶. پرکردگی افتاد یا شکست: چه کنیم
- ۷. هنگام پرکردن دندان چه اتفاقی می‌افتد
- ۸. قیمت پرکردن دندان در آنتالیا
- ۹. پرکردن دندان را در کلینیک ما چگونه انجام می‌دهیم
- ۱۰. پرسش‌های متداول
- ۱۱. منابع
پرکردن دندان چیست؟
پرکردگی جای بخشی از دندان را می‌گیرد که بر اثر پوسیدگی یا آسیب از دست رفته است. دندانپزشک بخش پوسیده را برمی‌دارد، حفره را شکل می‌دهد و آن را پر میکند تا دندان دوباره بتواند بهطور عادی بجود و پوسیدگی پیشرفت نکند[۴]. وقتی پوسیدگی سطح دندان را شکسته و حفره ایجاد کرده باشد، معمولاً به پرکردن نیاز است؛ پوسیدگی بسیار اولیه که هنوز سوراخ نشده، گاهی با فلوراید متوقف میشود[۶].
پرکردگی‌ها می‌توانند مستقیم باشند، یعنی در یک نوبت داخل دندان ساخته شوند (کامپوزیت، آمالگام)، یا غیرمستقیم، یعنی در لابراتوار ساخته و بعد چسبانده شوند (اینله و آنلهٔ سرامیکی). دندانپزشک نوع آن را بر اساس نیاز بالینی شما توصیه میکند[۴].
مقایسهٔ انواع پرکردن دندان
| نوع | جنس | کاربرد معمول | در کلینیک ما |
|---|---|---|---|
| پرکردگی کامپوزیت (سفید) | رزین همرنگ دندان که به دندان چسبانده و با نور مخصوص سخت میشود | بیشتر حفرههای کوچک و متوسط، دندانهای جلو و عقب | بله: €60 معمولی · €120 زیبایی دندان جلو |
| کامپوزیت همراه با محافظت پالپ | کامپوزیت روی یک لایهٔ محافظ MTA | پوسیدگی عمیق نزدیک به عصب | بله: €90 |
| پرکردگی آمالگام (نقره‌ای) | مخلوطی از جیوه، نقره، قلع و مس[۴] | دندانهای عقبی؛ در برخی کشورها هنوز رایج است | هرگز گذاشته نمی‌شود. آمالگام قدیمی در صورت درخواست یا وجود دلیل بالینی تعویض میشود |
| اینله یا آنلهٔ سرامیکی | سرامیک E.max ساختهشده در لابراتوار که چسبانده میشود | حفرههای بزرگ یا پرکردگیهای قدیمی بزرگ در دندانهای عقبی | بله: €250، معمولاً ظرف ۲ تا ۳ روز آماده میشود |
کامپوزیت یا آمالگام: شواهد چه می‌گویند
مرور کاکرین ۲۰۲۱ پرکردگیهای کامپوزیت و آمالگام را در دندانهای عقبی مقایسه کرد. در دو کارآزمایی با گروه‌های موازی (۱۶۴۵ پرکردگی کامپوزیت و ۱۳۶۵ پرکردگی آمالگام در ۹۲۱ کودک)، خطر شکست پرکردگیهای کامپوزیت تقریباً دو برابر بود (نسبت خطر ۱٫۸۹) و خطر پوسیدگی جدید در لبه‌ها بسیار بیشتر بود (نسبت خطر ۲٫۱۴)، در حالی که خطر شکستن خود پرکردگی بیشتر نبود. نویسندگان قطعیت این شواهد را پایین ارزیابی کردند[۱].
از نظر ایمنی، این مرور شواهدی با قطعیت بسیار پایین یافت که تفاوت بالینی مهمی بین دو ماده وجود ندارد؛ سطح جیوهٔ ادرار در کودکانی که آمالگام داشتند بیشتر بود، اما پایین‌تر از سطوح سمی شناخته‌شده[۱]. این مرور همچنین به کنوانسیون میناماتا دربارهٔ جیوه اشاره میکند؛ پیمانی بین‌المللی که از اوت ۲۰۱۷ اجرایی شده و کشورها را به کاهش تدریجی مصرف جیوه، از جمله آمالگام دندانی، متعهد میکند[۱].
ما در کلینیک خود آمالگام نمیگذاریم. پرکردگی کامپوزیت به دندان می‌چسبد و همرنگ آن است؛ برای اینکه شانس خوبی برای دوام داشته باشد، آن را در حالی می‌گذاریم که دندان با رابردم ایزوله شده است، و برای حفرهٔ بزرگ‌تر، بهجای یک پرکردگی خیلی بزرگ، اینله را توصیه میکنیم. پرکردگیهای آمالگامِ سالم را بهطور معمول تعویض نمی‌کنیم؛ آنها را در صورت درخواست شما یا وقتی دلیل بالینی وجود دارد، مانند پوسیدگی یا ترک اطراف پرکردگی، تعویض میکنیم.
پرکردگی دندان چقدر دوام میآورد؟
عمر ثابتی ندارد. یک متاآنالیز روی ۲۸۱۶ پرکردگی کامپوزیت دندانهای عقبی که دست‌کم ۵ سال پیگیری شده بودند، نشان داد دلایل اصلی شکست، پوسیدگی جدید و شکستگی بود. خطر شکست در افرادی که خطر بالای پوسیدگی داشتند و در پرکردگیهایی که سطوح بیشتری از دندان را می‌پوشاندند بهطور معناداری بیشتر بود[۲]. در عمل، پرکردگیهای کوچک در دهانی که پوسیدگی جدید کمی دارد، بیشترین دوام را دارند.
وقتی حفره خیلی بزرگ است، اینله یا آنلهٔ سرامیکی ساختهشده در لابراتوار اغلب گزینهٔ بادوام‌تری است: یک متاآنالیز بقای اینله، آنله و اورله‌های سرامیکی را پس از ۱۰ سال ۹۱ درصد برآورد کرد[۵].
پرکردگیهای عمیق و محافظت پالپ
وقتی پوسیدگی به عمق دندان می‌رسد، دندانپزشک سعی میکند پالپ (عصب و رگ‌های خونی) را زنده نگه دارد. انجمن اندودانتیکس اروپا (ESE) حفظ پالپ در وضعیت سالم و زنده و درمان کم‌تهاجمی و مبتنی بر زیست‌شناسی را از اهداف اصلی در درمان پوسیدگی‌های عمیق می‌داند[۳].
در کلینیک ما، وقتی پوسیدگی به پالپ نزدیک میشود، یک لایهٔ محافظ MTA (mineral trioxide aggregate) زیر کامپوزیت قرار می‌دهیم. این کار «محافظت پالپ» (پالپکپینگ) نام دارد و هزینهٔ آن همراه با پرکردگی €90 است. اگر پالپ از قبل بهطور برگشتناپذیر ملتهب یا عفونی شده باشد، دندان بهجای آن به عصبکشی نیاز دارد. فقط معاینه، رادیوگرافی و واکنش دندان تعیین میکنند کدام لازم است.
پرکردگی افتاد یا شکست: چه کنیم
افتادن یا شکستن پرکردگی به‌ندرت اورژانسی است، اما دندانی که بی‌پوشش مانده ضعیف‌تر است و ممکن است غذا در آن گیر کند. تا وقتی به دندانپزشک مراجعه کنید:
- ناحیه را تمیز نگه دارید: به‌آرامی مسواک بزنید و پس از غذا دهان را بشویید.
- با سمت دیگر بجوید و از غذای خیلی سفت یا چسبناک پرهیز کنید.
- اگر درد دارد، مسکن بدون نسخه طبق دستور روی جعبه ممکن است کمک کند، اگر پزشک یا داروسازتان چیز دیگری نگفته باشد. آسپرین یا هیچ قرصی را روی لثه نگذارید.
- اگر تکهٔ بزرگی از دندان شکسته است، آن را نگه دارید و همراه خود بیاورید.
NHS برای دندان لب‌پریده، نوبت غیراورژانسی دندانپزشکی را توصیه میکند؛ در آن نوبت ممکن است دندان صاف و پر شود یا روکش گذاشته شود[۴]. پرکردگی‌ای که افتاده ممکن است فقط به یک پرکردگی جدید نیاز داشته باشد، یا اگر بخش بیشتری از دندان شکسته باشد، به اینله یا روکش.
این صفحه اطلاعات عمومی است و جای معاینه را نمی‌گیرد.
لب‌پریدگی لبهٔ دندان جلو: اگر فقط بخش کوچکی از لبه لب‌پر شده باشد، بسته به مورد، آن را پالیش میکنیم یا بخش شکسته را با کمی کامپوزیت ترمیم میکنیم. مینای سالم را برای اهداف زیبایی تراش نمی‌دهیم.
هنگام پرکردن دندان چه اتفاقی می‌افتد
معاینه و رادیوگرافی
دندان و عمق پوسیدگی را روی رادیوگرافی بررسی میکنیم؛ برای هر بیمار رادیوگرافی پانورامیک گرفته میشود و در صورت نیاز رادیوگرافی پری‌اپیکال را در کلینیک می‌گیریم.بیحسی موضعی
پیش از هر تراشی، دندان بیحس میشود.ایزوله کردن
از ایزولاسیون با رابردم استفاده میکنیم که دندان را هنگام چسباندن کامپوزیت خشک نگه می‌دارد.برداشتن پوسیدگی و باندینگ
پوسیدگی برداشته میشود، مادهٔ باندینگ زده میشود و کامپوزیت لایه‌لایه ساخته و با نور سخت میشود.شکل‌دهی و پالیش
پرکردگی متناسب با بایت شما شکل داده و پالیش میشود.
در کلینیک ما پرکردن با کامپوزیت معمولاً در یک نوبت انجام میشود و پس از پرکردن دندان محدودیتی برای پرواز نیست.
قیمت پرکردن دندان در آنتالیا
| درمان | چه زمانی به کار می‌رود | قیمت هر دندان |
|---|---|---|
| پرکردن دندان با کامپوزیت | حفرهٔ معمولی | €60 |
| پرکردن با کامپوزیت همراه با محافظت پالپ با MTA | پوسیدگی عمیق نزدیک به پالپ | €90 |
| پرکردن زیبایی با کامپوزیت، دندان جلو | دندانهای جلو که شکل و رنگ در آنها اهمیت دارد | €120 |
| اینله یا آنلهٔ سرامیکی (E.max) | حفرهٔ بزرگ یا پرکردگی قدیمی بزرگ در دندان عقبی | €250 |
| عصبکشی | وقتی پالپ عفونی است یا بهبود نمی‌یابد | €120 / €150 / €180 (۱ / ۲ / ۳ ریشه) |
- شامل: خود پرکردگی، شکل‌داده‌شده متناسب با بایت شما و پالیش‌شده.
- بدون هزینه: مشاوره و رادیوگرافی پانورامیک.
- فقط در صورت نیاز و جداگانه محاسبه میشود: عصبکشی، پست یا روکش، به‌صورت جزءبه‌جزء در برآورد شما.
قیمت‌ها تقریبی هستند؛ برآورد کتبی نهایی شما پس از معاینه و رادیوگرافی آماده میشود و ۳۰ روز اعتبار دارد. تا وقتی طرح درمان تغییر نکند، قیمت کتبی تغییر نمی‌کند.
همهٔ هزینه‌ها در صفحهٔ هزینه دندانپزشکی در ترکیه آمده است؛ صفحهٔ دندانپزشکی عمومی در آنتالیا را هم ببینید.
پرکردن دندان را در کلینیک ما چگونه انجام می‌دهیم
پرکردن دندان را خود دکتر علی جم اولوبی یا دکتر سرور اولوبی انجام میدهند؛ دندانپزشکان چرخشی در کار نیستند.
- مواد: کامپوزیت‌های Tokuyama (Estelite)، GC و 3M (Solventum)؛ MTA برای محافظت پالپ.
- تجهیزات: ایزولاسیون با رابردم و دستگاه لایت‌کیور Dentsply Sirona SmartLite Pro.
- حفرههای بزرگ‌تر: اینله و آنلهٔ E.max که با Dentsply Sirona Primescan اسکن و در لابراتوار همکار ما ساخته می‌شوند.
- بدون آمالگام: هرگز آمالگام نمیگذاریم؛ آمالگام قدیمی در صورت درخواست یا وجود دلیل بالینی با کامپوزیت یا اینله تعویض میشود.
- کودکان: دکتر سرور اولوبی کودکان را معمولاً از حدود ۵ تا ۶ سالگی، اگر کودک همکاری کند، درمان میکند.
پرسش‌های متداول
برای دندان عقبی کدام پرکردگی را انتخاب کنم؟
به اندازهٔ حفره بستگی دارد. برای حفرههای کوچک و متوسط از کامپوزیت همرنگ دندان استفاده میکنیم. در کارآزماییها، آمالگام کمتر از کامپوزیت از کار افتاد، اما ما آمالگام نمیگذاریم. برای حفرهٔ بزرگ یا پرکردگی قدیمی بزرگ، اینله یا آنلهٔ سرامیکی ساختهشده در لابراتوار اغلب بادوامتر است. معاینه و رادیوگرافی تعیین میکنند کدام برای دندان شما مناسب است.
آیا باید پرکردگیهای آمالگام قدیمیام را عوض کنم؟
نه بهطور خودکار. مرور کاکرین بر اساس شواهد با قطعیت بسیار پایین، تفاوت مهمی از نظر ایمنی بین آمالگام و کامپوزیت پیدا نکرد. آمالگام قدیمی را در صورت درخواست شما یا وقتی دلیل بالینی وجود دارد، مانند پوسیدگی یا ترک اطراف پرکردگی، تعویض میکنیم؛ بسته به اندازهٔ حفره با کامپوزیت یا اینلهٔ سرامیکی.
پرکردگی سفید چقدر دوام میآورد؟
عمر ثابتی ندارد. پژوهشها دربارهٔ پرکردگیهای کامپوزیت دندانهای عقبی نشان میدهند که پوسیدگی جدید و شکستگی دلایل اصلی از کار افتادن آنها هستند، و پرکردگیهایی که سطوح بیشتری را میپوشانند و بیمارانی که خطر بالای پوسیدگی دارند، شکست بیشتری دارند. مسواک زدن با خمیردندان فلورایددار، تمیز کردن بین دندانها و معاینههای منظم به دوام پرکردگی کمک میکند.
محافظت پالپ چیست و چه زمانی لازم است؟
محافظت پالپ (پالپکپینگ) یعنی گذاشتن یک لایهٔ محافظ روی پالپ، یعنی عصب زندهٔ دندان، وقتی پوسیدگی خیلی به آن نزدیک شده است. هدف زنده نگه داشتن دندان و پرهیز از عصبکشی است. ما در کلینیک برای این کار از MTA استفاده میکنیم و پرکردگی همراه با محافظت پالپ €90 است. اگر پالپ از قبل بهطور برگشتناپذیر ملتهب شده باشد، عصبکشی لازم است.
در سفر پرکردگی دندانم افتاد. چه کنم؟
تا وقتی به دندانپزشک مراجعه کنید، ناحیه را تمیز نگه دارید، با سمت دیگر بجوید و از غذای سفت یا چسبناک پرهیز کنید. اگر چیز دیگری به شما گفته نشده، مسکن بدون نسخه طبق دستور روی جعبه ممکن است کمک کند. ما دوشنبه تا شنبه، ساعت ۹:۰۰ تا ۱۹:۰۰، بیماران را می‌بینیم؛ پرکردن با کامپوزیت معمولاً در یک نوبت انجام میشود و پس از آن محدودیتی برای پرواز نیست.
آیا پرکردن دندان درد دارد؟
پیش از هر تراشی، دندان با بیحسی موضعی بیحس میشود؛ بنابراین بیشتر بیماران بهجای درد، فشار و لرزش احساس میکنند. اگر ناراحتی احساس کردید به دندانپزشک بگویید تا درمان متوقف شود. اگر از مراجعه به دندانپزشکی نگرانی دارید، میتوانیم ابتدا همهٔ مراحل را با هم مرور کنیم و پیش از شروع، یک علامت توقف را با هم قرار بگذاریم.
منابع
- Worthington HV, Khangura S, Seal K, et al. Direct composite resin fillings versus amalgam fillings for permanent posterior teeth. Cochrane Database Syst Rev. 2021;8:CD005620. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34387873
- Opdam NJ, van de Sande FH, Bronkhorst E, et al. Longevity of posterior composite restorations: a systematic review and meta-analysis. J Dent Res. 2014;93(10):943-949. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25048250
- European Society of Endodontology (Duncan HF, Galler KM, Tomson PL, et al.). European Society of Endodontology position statement: management of deep caries and the exposed pulp. Int Endod J. 2019;52(7):923-934. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30664240
- NHS. Dental treatments (page last reviewed 8 July 2026; accessed 25 October 2026). www.nhs.uk/live-well/healthy-teeth-and-gums/dental-treatments
- Morimoto S, Rebello de Sampaio FB, Braga MM, Sesma N, Özcan M. Survival rate of resin and ceramic inlays, onlays, and overlays: a systematic review and meta-analysis. J Dent Res. 2016;95(9):985-994. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27287305
- NHS. Tooth decay (accessed 25 October 2026). www.nhs.uk/conditions/tooth-decay
این مطلب اطلاعات عمومی برای بیماران است و جای معاینهٔ بالینی یا رادیوگرافی را نمی‌گیرد.
تماس با ویراستار: [email protected] · ulubeydental.com/fa/tamas-ba-ma
