واژه‌نامه دندانپزشکی از A تا Z

این صفحه اطلاعات عمومی است و جای معاینه را نمی‌گیرد.

A

آبسه دندان (Abscess, dental abscess)

تجمع چرک در دندان یا لثه که علت آن عفونت باکتریایی است. نشانه‌های معمول آن دندان‌درد شدید، قرمزی، تورم صورت یا فک، طعم بد در دهان و گاهی تب بالاست. آبسه دندان خودبه‌خود از بین نمی‌رود و به درمان دندانپزشکی نیاز دارد ^[۹]. تورمی که به چشم یا گردن برسد، یا مشکل در تنفس یا بلع، یک اورژانس پزشکی است.

اباتمنت (Abutment)

قطعهٔ رابط بین ایمپلنت و روکش، بریج یا دندان مصنوعی. اباتمنت‌های استاندارد از پیش ساخته شده‌اند؛ اباتمنت‌های اختصاصی برای یک بیمار طراحی می‌شوند؛ اباتمنت‌های مولتی‌یونیت زاویهٔ ایمپلنت‌ها را در درمان‌های کل فک مانند All-on-4 اصلاح می‌کنند.
بیشتر بخوانید: ایمپلنت دندان

آل آن فور (All-on-4)

بریج کامل یک فک که روی چهار ایمپلنت در همان فک پیچ می‌شود. دو ایمپلنت عقبی اغلب با زاویه کاشته می‌شوند تا از سینوس یا عصب دور بمانند. اسکن CBCT و معاینه تعیین می‌کنند که چهار ایمپلنت کافی است یا نه.
بیشتر بخوانید: ایمپلنت آل آن فور

All-on-6

همان اصل درمان کل فک در All-on-4، اما با شش ایمپلنت که بریج ثابت یک فک را نگه می‌دارند. اینکه کدام گزینه مناسب است به حجم و کیفیت استخوان و نیروهای جویدن بستگی دارد که پیش از برنامه‌ریزی روی اسکن CBCT ارزیابی می‌شوند.
بیشتر بخوانید: ایمپلنت All-on-6

استخوان آلوئولار (Alveolar bone)

بخشی از فک بالا و پایین که ریشه‌های دندان را در خود نگه می‌دارد. پس از کشیدن دندان، شکل این تیغهٔ استخوانی تغییر می‌کند و ممکن است پهنا و ارتفاع خود را از دست بدهد؛ این تغییر می‌تواند درمان ایمپلنت در آینده را دشوارتر کند ^[۷]. حجم این استخوان که روی اسکن CBCT اندازه‌گیری می‌شود، تعیین می‌کند که ایمپلنت را می‌توان مستقیم کاشت یا ابتدا پیوند استخوان لازم است.

آپیکوکتومی (جراحی نوک ریشه) (Apicoectomy, root-end surgery)

جراحی در نوک ریشه: بافت عفونی و انتهای ریشه برداشته می‌شود و ریشه مهر و موم می‌شود. این روش زمانی مطرح می‌شود که عفونت پس از عصب‌کشی باقی بماند و عصب‌کشی مجدد گزینهٔ بهتری نباشد.
بیشتر بخوانید: عصب‌کشی دندان

B

بایت (اکلوژن) (Bite, occlusion)

نحوهٔ رسیدن دندان‌های بالا و پایین به یکدیگر هنگام بستن دهان و جویدن. بایت متعادل نیروی جویدن را بین دندان‌های زیادی پخش می‌کند. پیش از گذاشتن روکش، لمینت یا بریج روی ایمپلنت، دندانپزشک بایت را بررسی می‌کند، چون ترمیمی که زودتر یا محکم‌تر از بقیه تماس پیدا کند ممکن است لب‌پر شود، لق شود یا فک را آزار دهد.

مثلث سیاه (Black triangle)

فاصلهٔ کوچک و تیره‌ای نزدیک خط لثه بین دو دندان، در جایی که لثه دیگر فضا را پر نمی‌کند. ممکن است پس از تحلیل لثه، از دست رفتن استخوان یا به دلیل شکل دندان‌ها یا روکش‌ها پیدا شود. بسته به علت، ممکن است با باندینگ کامپوزیت یا تغییر شکل روکش یا لمینت کوچک‌تر شود؛ معمولاً پس از آنکه ابتدا هر مشکل لثه‌ای درمان شده باشد.

پیوند استخوان (Bone graft)

ماده‌ای که در فک قرار داده می‌شود تا استخوانی را که برای نگه داشتن ایمپلنت بیش از حد نازک یا کوتاه است بازسازی کند. پیوندهای کوچک اغلب همراه با ایمپلنت انجام می‌شوند؛ پیوندهای بزرگ‌تر ابتدا باید بهبود پیدا کنند، که در کلینیک ما به‌طور میانگین حدود ۶ ماه طول می‌کشد.

بریج دندان (Bridge, dental bridge)

جایگزین ثابت برای دندان‌های از دست رفته. بریج معمولی روی روکش‌های دندان‌های مجاور سمان می‌شود؛ بریج کنسولی فقط از یک طرف تکیه دارد؛ بریج متکی بر ایمپلنت روی ایمپلنت‌ها قرار می‌گیرد ^[۱۵]. دندان جایگزین در بریج «پونتیک» نام دارد.
بیشتر بخوانید: ایمپلنت یا بریج: راهنمای انتخاب

دندان‌قروچه (براکسیسم) (Bruxism)

فعالیت تکراری عضلات فک همراه با فشردن یا ساییدن دندان‌ها و/یا قفل کردن یا جلو دادن فک پایین؛ در اجماع بین‌المللی، دندان‌قروچه در خواب و دندان‌قروچه در بیداری از هم جدا می‌شوند ^[۱]. دندان‌قروچه می‌تواند دندان‌ها را بساید و ترک دهد و روکش یا لمینت را بشکند. ضمانت روکش و بریج شامل شکستگی ناشی از دندان‌قروچه نمی‌شود و بیمارانی که دندان‌قروچه دارند باید از نایت‌گارد که در اختیارشان می‌گذاریم استفاده کنند.

C

CAD/CAM

طراحی و ساخت به کمک رایانه: دندان به‌صورت دیجیتال اسکن می‌شود، روکش، لمینت یا بریج روی صفحهٔ نمایش طراحی می‌شود و سپس فرزکاری یا چاپ می‌شود. در کلینیک دندانپزشکی Ulubey با اسکنر داخل دهانی Dentsply Sirona Primescan اسکن می‌کنیم و همراه با لابراتوار همکار خود در یک روند کاملاً دیجیتال کار می‌کنیم.

پوسیدگی دندان (Caries, tooth decay)

پوسیدگی دندان بیماری‌ای است که با قند تغذیه می‌شود، از طریق بیوفیلم (پلاک) ایجاد می‌شود و به‌مرور مینا و عاج را حل می‌کند ^[۵]. ضایعه‌های اولیه را می‌توان با فلوراید و تمیز کردن متوقف کرد؛ حفرهٔ پوسیدگی معمولاً به پرکردن نیاز دارد و پوسیدگی عمیق به عصب‌کشی.

CBCT (توموگرافی کامپیوتری با پرتو مخروطی) (CBCT, cone-beam CT)

رادیوگرافی سه‌بعدی فک. ارتفاع و پهنای استخوان، کانال عصب و سینوس را به‌صورت سه‌بعدی نشان می‌دهد؛ چیزی که تصویر پانورامیک دوبعدی نمی‌تواند نشان دهد. دندانپزشکان ما هر جا که موردی لازم داشته باشد، اسکن CBCT را ارزیابی می‌کنند؛ مثلاً برای برنامه‌ریزی ایمپلنت، پیوند استخوان یا سینوس لیفت.

سمان کردن (چسباندن) (Cementation)

ثابت کردن دائمی روکش، بریج یا لمینت روی دندان با سمان دندانی یا رزین چسبنده. لمینت‌ها و روکش‌های شیشه-سرامیکی به روش چسبنده (ادهزیو) چسبانده می‌شوند که به محیطی تمیز و خشک نیاز دارد؛ پروتکل ما برای چسباندن لمینت همهٔ مراحل را شرح می‌دهد.
بیشتر بخوانید: پروتکل سمان کردن لمینت

ایمپلنت سرامیکی (زیرکونیا) (Ceramic implant, zirconia implant)

ایمپلنت دندانی که به‌جای تیتانیوم از زیرکونیا ساخته شده است و برخی بیماران که گزینهٔ بدون فلز را ترجیح می‌دهند آن را انتخاب می‌کنند. طراحی آن طوری است که مانند ایمپلنت تیتانیومی با استخوان جوش بخورد، اما تنوع شکل‌ها و قطعات آن محدودتر است. وقتی شرایط بیمار مناسب باشد ایمپلنت سرامیکی می‌کاریم؛ انتخاب پس از معاینه انجام می‌شود.

کلرهگزیدین (Chlorhexidine)

ماده‌ای ضدعفونی‌کننده که در برخی دهان‌شویه‌ها و ژل‌ها برای کاهش باکتری‌های دهان به کار می‌رود؛ مثلاً برای مدتی محدود پس از جراحی دهان. فقط طبق دستور دندانپزشک یا داروساز از آن استفاده کنید. این واژه‌نامه هیچ دوز یا برنامهٔ درمانی ارائه نمی‌دهد؛ از دستورهای کتبی‌ای پیروی کنید که پس از درمان خود دریافت می‌کنید.

کامپوزیت (Composite)

مادهٔ پرکردنیِ رزینی هم‌رنگ دندان که به دندان چسبانده و با نور مخصوص سخت می‌شود. از آن برای پرکردن دندان، باندینگ کامپوزیت و لمینت کامپوزیت استفاده می‌شود. کامپوزیت را می‌توان بعدها ترمیم کرد یا به آن افزود، اما به اندازهٔ سرامیک در برابر تغییر رنگ و سایش مقاوم نیست ^[۱۶].

باندینگ کامپوزیت (Composite bonding)

افزودن مستقیم رزین کامپوزیت به دندان‌ها برای ترمیم لب‌پریدگی، بستن فاصله‌های کوچک یا تغییر شکل دندان، اغلب با تراش بسیار کم یا بدون تراش مینا. می‌توان آن را بعدها ترمیم کرد یا به آن افزود.
بیشتر بخوانید: باندینگ کامپوزیت دندان

روکش دندان (Crown, dental crown)

پوششی که تمام بخش قابل‌مشاهدهٔ دندان را می‌پوشاند تا شکل، استحکام و ظاهر آن را بازگرداند؛ مثلاً پس از شکستگی یا عصب‌کشی، یا روی ایمپلنت. روکش‌های استاندارد ما از زیرکونیای Amann Girrbach Zolid یا IPS e.max ساخته می‌شوند.
بیشتر بخوانید: روکش زیرکونیا

افزایش طول تاج دندان (Crown lengthening)

جراحی لثه، در صورت نیاز همراه با اصلاح شکل استخوان زیر آن، که بخش بیشتری از دندان را نمایان می‌کند. هدف این است که روکش روی ساختار سالم دندان قرار گیرد، یا دندان کوتاه بلندتر به نظر برسد. این روش با اصلاح فرم لثه فرق دارد، چون اصلاح فرم لثه فقط بافت نرم را شکل می‌دهد و به استخوان دست نمی‌زند.

کورتاژ لثه (پریودنتال) (Curettage, periodontal)

تمیز کردن پاکت‌های ملتهب لثه در زیر خط لثه با بی‌حسی موضعی؛ رسوبات سخت‌شده و بافت ملتهب برداشته می‌شوند تا لثه بهبود یابد و سفت‌تر شود. این روش یکی از مراحل درمان پریودنتیت است و پس از معاینهٔ کامل لثه، برای هر ربع فک جداگانه برنامه‌ریزی می‌شود.

D

جرم‌گیری عمقی (جرم‌گیری و صاف کردن سطح ریشه) (Deep cleaning, scaling and root planing)

برداشتن پلاک و جرم در بالای خط لثه و کمی پایین‌تر از آن، و سپس در صورت نیاز صاف کردن سطح ریشه‌ها. این کار پایهٔ درمان بیماری لثه و حفظ سلامت ایمپلنت‌هاست.
بیشتر بخوانید: جرم‌گیری و تمیز کردن حرفه‌ای دندان

ایمپلنت دندان (Dental implant)

پیچ کوچکی از جنس تیتانیوم یا زیرکونیا که در استخوان فک کاشته می‌شود تا جای ریشهٔ دندان را بگیرد. پس از آنکه با استخوان جوش خورد، از طریق اباتمنت یک روکش، بریج یا دندان مصنوعی را نگه می‌دارد.
بیشتر بخوانید: ایمپلنت دندان

گردشگری دندانپزشکی (Dental tourism)

سفر به کشوری دیگر برای درمان دندان. مهم‌ترین موارد برای بررسی: مجوز کلینیک و مجوز گردشگری سلامت آن، اینکه چه کسی شما را درمان می‌کند، برآورد کتبی، و اینکه پس از بازگشت به خانه مراقبت‌های بعدی چگونه انجام می‌شود.
بیشتر بخوانید: آیا درمان دندان در ترکیه امن است؟

دندان مصنوعی (Denture)

جایگزین متحرک برای دندان‌های از دست رفته. دندان مصنوعی کامل همهٔ دندان‌های یک فک را جایگزین می‌کند؛ دندان مصنوعی پارسیل فضاهای خالی را پر می‌کند؛ دندان مصنوعی فوری در روز کشیدن دندان‌ها گذاشته می‌شود. ما دندان مصنوعی متحرک کامل و پارسیل می‌سازیم.
بیشتر بخوانید: ایمپلنت یا دندان مصنوعی

دیاستم (فاصله بین دندان‌ها) (Diastema)

فاصلهٔ قابل‌مشاهده بین دو دندان، بیشتر بین دو دندان جلوی بالا. علت‌های احتمالی شامل اندازهٔ دندان‌ها، فرنوم (رشتهٔ بافتی) لب که پایین متصل شده، بیماری لثه یا عادت‌هاست. بسته به علت، ممکن است با ارتودنسی، باندینگ کامپوزیت یا لمینت بسته شود؛ گاهی همراه با فرنکتومی.

طراحی دیجیتال لبخند (DSD) (Digital smile design, DSD)

برنامه‌ریزی لبخند جدید روی عکس، ویدئو و اسکن دیجیتال، پیش از آنکه به هیچ دندانی دست زده شود، تا شکل، طول و تناسب‌ها ابتدا بررسی و گفت‌وگو شوند. معمولاً پس از آن یک ماک‌آپ ساخته می‌شود که می‌توانید در دهان خودتان ببینید.
بیشتر بخوانید: طراحی لبخند یا لمینت

خشکی حفرهٔ دندان (استئیت آلوئولار) (Dry socket, alveolar osteitis)

عارضه‌ای پس از کشیدن دندان که در آن لختهٔ خون در حفره تشکیل نشده یا از دست رفته و استخوان نمایان مانده است. ویژگی آن درد متوسط تا شدید و طولانی در محل کشیدن دندان است؛ بیشتر مطالعات آن را پس از ۰٫۵ تا ۵ درصد کشیدن‌ها گزارش کرده‌اند ^[۶]. دردی که چند روز پس از کشیدن دندان بدتر شود، به معاینهٔ دندانپزشک نیاز دارد.

E

ای‌مکس (لیتیوم دی‌سیلیکات) (E.max, lithium disilicate)

Ivoclar IPS e.max یک شیشه-سرامیک لیتیوم دی‌سیلیکات است که برای لمینت، روکش و اینله به کار می‌رود. از بیشتر انواع زیرکونیا شفاف‌تر است و به همین دلیل برای دندان‌های جلو مناسب است، و به روش چسبنده (ادهزیو) چسبانده می‌شود. ما برای لمینت‌ها و روکش‌های E.max از IPS e.max استفاده می‌کنیم.
بیشتر بخوانید: روکش زیرکونیا یا روکش سرامیکی (e.max)

مینای دندان (Enamel)

لایهٔ بیرونی، سخت و معدنی تاج دندان. مینا پس از از دست رفتن دوباره رشد نمی‌کند؛ به همین دلیل هنگام آماده کردن دندان برای لمینت یا روکش تا جای ممکن آن را حفظ می‌کنیم. اسید حاصل از پلاکی که با قند تغذیه می‌شود، نوشیدنی‌های اسیدی و دندان‌قروچه همگی می‌توانند مینا را بسایند.

اندودانتیکس (درمان ریشه) (Endodontics)

شاخه‌ای از دندانپزشکی که با پالپ و کانال‌های ریشه در داخل دندان سروکار دارد. عصب‌کشی، عصب‌کشی مجدد دندانی که قبلاً درمان شده و آپیکوکتومی را در بر می‌گیرد و هدف همهٔ آن‌ها حفظ دندان طبیعی است.
بیشتر بخوانید: عصب‌کشی دندان

کشیدن دندان (ساده، جراحی، نهفته) (Extraction: simple, surgical, impacted)

خارج کردن دندان. در کشیدن ساده، دندانی که کاملاً در دهان دیده می‌شود بیرون آورده می‌شود؛ کشیدن جراحی به برش کوچکی در لثه و گاهی برداشتن کمی استخوان یا تقسیم دندان نیاز دارد؛ دندان نهفته زیر لثه یا استخوان گیر کرده است که معمولاً دندان عقل است. کشیدن دندان با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود.

F

پرکردن دندان (کامپوزیت، محافظت پالپ با MTA) (Filling: composite, MTA pulp capping)

ماده‌ای که دندان را پس از برداشتن پوسیدگی یا بخش شکسته ترمیم می‌کند. ما از کامپوزیت هم‌رنگ دندان استفاده می‌کنیم. وقتی پوسیدگی به عصب نزدیک است، ممکن است یک لایهٔ محافظ MTA (محافظت پالپ) زیر پرکردگی قرار گیرد.
بیشتر بخوانید: دندانپزشکی عمومی

نامهٔ Fit-to-Fly (آمادگی برای پرواز) (Fit-to-fly letter)

نامه‌ای امضاشده به زبان انگلیسی از دندانپزشک شما که می‌گوید از نظر دندانپزشکی پس از درمان برای پرواز آمادگی دارید. در صورت درخواست آن را ارائه می‌دهیم؛ این نامه یک گواهی رسمی نیست.
بیشتر بخوانید: پرواز پس از ایمپلنت دندان

فیکسچر (پایه ایمپلنت) (Fixture, implant fixture)

بخشی از ایمپلنت دندان که در استخوان قرار می‌گیرد، یعنی ریشهٔ مصنوعی؛ جدا از اباتمنت و روکشی که روی آن قرار می‌گیرد. فیکسچر ایمپلنت‌های ما ضمانت مادام‌العمر سازنده دارد، به شرط حضور در معاینه‌های دوره‌ای توصیه‌شده. ضمانت سازنده برای فیکسچر به این معنا نیست که هر ایمپلنتی حتماً با استخوان جوش می‌خورد؛ بهبود یک فرایند زیستی است و به عواملی مانند سیگار کشیدن، دیابت کنترل‌نشده و سلامت لثه بستگی دارد.

جراحی فلپ لثه (Flap surgery)

جراحی لثه که در آن لثه با بی‌حسی موضعی به‌آرامی کنار زده می‌شود تا دندانپزشک پاکت‌های عمیق و سطح ریشه‌ها را با دید مستقیم تمیز کند و سپس لثه با بخیه سر جای خود برگردانده می‌شود. این روش زمانی به کار می‌رود که پس از تمیز کردن غیرجراحی، پاکت‌های عمیق باقی مانده باشند.

فرنکتومی (Frenectomy)

آزاد کردن یا برداشتن فرنوم، یعنی نوار بافتی کوچکی که لب یا زبان را به لثه وصل می‌کند. ممکن است زمانی مطرح شود که فرنوم سفت لثه را بکشد، در ایجاد فاصله بین دندان‌های جلو نقش داشته باشد یا حرکت زبان را محدود کند.
بیشتر بخوانید: دندانپزشکی عمومی

درمان کل فک (Full-arch)

جایگزین کردن همهٔ دندان‌های یک فک با یک بریج ثابت روی ایمپلنت‌ها، مثلاً All-on-4 یا All-on-6، یا بازسازی همهٔ دندان‌های یک فک با روکش. روش درمان پس از اسکن CBCT و معاینه انتخاب می‌شود.
بیشتر بخوانید: ایمپلنت کامل فک

G

التهاب لثه (ژنژیویت) (Gingivitis)

التهابی که فقط به لثه محدود است و علت آن پلاک دندان است: لثه‌های قرمز و متورم که ممکن است هنگام مسواک زدن خونریزی کنند. این التهاب با برداشتن یا از هم پاشیدن بیوفیلم پلاک برگشت‌پذیر است ^[۳]. اگر درمان نشود، التهاب لثه مهم‌ترین عامل خطر برای شروع پریودنتیت به شمار می‌رود ^[۳].

اصلاح فرم لثه (Gum contouring)

اصلاح شکل خط لثه برای رفع لبخند ناهموار یا لبخند لثه‌ای، با برداشتن مقدار کمی از بافت نرم. در کلینیک ما این کار با اسکالپل انجام می‌شود. وقتی استخوان زیر لثه هم به اصلاح شکل نیاز داشته باشد، کار به افزایش طول تاج دندان تبدیل می‌شود و جداگانه برنامه‌ریزی می‌شود.

درمان هدایت‌شدهٔ بیوفیلم (GBT) (Guided biofilm therapy, GBT)

روشی برای تمیز کردن دندان که ابتدا پلاک را رنگ می‌کند تا دیده شود، سپس آن را با پودر و آب (ایرفلو، Airflow) برمی‌دارد و جرم‌گیری اولتراسونیک را فقط جایی به کار می‌برد که جرم باقی مانده باشد. ما آن را به‌عنوان بخشی از جرم‌گیری و تمیز کردن حرفه‌ای ارائه می‌دهیم.
بیشتر بخوانید: جرم‌گیری و تمیز کردن حرفه‌ای دندان

لبخند لثه‌ای (Gummy smile)

لبخندی که نوار پهنی از لثه را بالای دندان‌های بالا نشان می‌دهد. علت‌ها شامل دندان‌های کوتاه یا دندان‌هایی که بخشی از آن‌ها زیر لثه پوشیده مانده، لب بالای بسیار متحرک یا شکل فک بالاست. چون روش درست به علت بستگی دارد، لبخند لثه‌ای پیش از انتخاب اصلاح فرم لثه یا افزایش طول تاج معاینه می‌شود.

H

بوی بد دهان (هالیتوزیس) (Halitosis, bad breath)

بوی نامطبوع دهان. علت‌های شایع شامل غذاها و نوشیدنی‌های بودار، بیماری لثه، حفره‌های پوسیدگی در دندان‌ها، عفونت و سیگار کشیدن است؛ برخی بیماری‌ها مانند خشکی دهان، التهاب لوزه و ریفلاکس اسید هم می‌توانند باعث آن شوند ^[۱۱]. تمیز کردن دندان‌ها، زبان و فضای بین دندان‌ها کمک می‌کند؛ بوی بد دهانی که ادامه پیدا کند، به معاینهٔ دندانپزشک نیاز دارد.

مجوز گردشگری سلامت (ST-6000) (Health-tourism authorisation, ST-6000)

گواهی مجوز گردشگری سلامت بین‌المللی وزارت بهداشت ترکیه. کلینیک دندانپزشکی Ulubey دارای گواهی شمارهٔ ST-6000 به تاریخ ۲۸ مه ۲۰۲۵ است، در HealthTürkiye ثبت شده است و بر اساس الزامات این مجوز بازرسی می‌شود.
بیشتر بخوانید: چگونه کلینیک دندانپزشکی معتبر انتخاب کنیم

I

بارگذاری فوری (Immediate loading)

گذاشتن دندان یا بریج موقت روی ایمپلنت‌ها بلافاصله پس از کاشت یا ظرف چند روز. این کار فقط زمانی ممکن است که ناحیه برای بارگذاری مناسب باشد و هنگام کاشت گشتاور کافی به دست آید؛ بنابراین هرگز از پیش تضمین نمی‌شود.
بیشتر بخوانید: ایمپلنت یک روزه

دندان نهفته (Impacted tooth)

دندانی که نمی‌تواند به‌طور کامل رویش پیدا کند، چون دندان دیگر، استخوان یا لثه جلوی آن را گرفته است؛ رایج‌ترین نمونه دندان عقل است. دندان نهفته‌ای که مشکلی ایجاد نمی‌کند معمولاً فقط زیر نظر گرفته می‌شود؛ دندانی که باعث درد، عفونت، پوسیدگی یا کیست شود ممکن است لازم باشد کشیده شود ^[۱۳].

پاسپورت ایمپلنت (Implant passport)

سندی به زبان انگلیسی برای هر ایمپلنتی که دریافت می‌کنید: برند، قطر، طول، LOT و REF همراه با برچسب‌های اصلی، به‌علاوهٔ موقعیت دندان‌ها و یادداشت‌های کوتاه، با امضای دندانپزشک. هر بیمار ایمپلنت آن را دریافت می‌کند.
بیشتر بخوانید: برندهای ایمپلنت و اصالت آن‌ها

اینله و آنله (Inlay and onlay)

اینله پرکردگی‌ای است که در لابراتوار یا با CAD/CAM ساخته می‌شود، داخل حفرهٔ یک دندان عقبی قرار می‌گیرد و چسبانده می‌شود. زمانی از آن استفاده می‌شود که حفره برای دوام خوب پرکردن مستقیم بیش از حد بزرگ است، اما هنوز به روکش کامل نیاز نیست. آنله مشابه است، اما یک یا چند کاسپ (برجستگی سطح جونده) را هم می‌پوشاند. ما اینله و آنله سرامیکی می‌سازیم.

گشتاور کاشت (Insertion torque)

نیروی چرخشی لازم برای جا انداختن ایمپلنت در استخوان که با واحد نیوتن-سانتی‌متر (Ncm) اندازه‌گیری می‌شود. یکی از نشانه‌های محکم بودن ایمپلنت هنگام کاشت (پایداری اولیه) است و به دندانپزشک کمک می‌کند تصمیم بگیرد که دندان موقت را می‌توان بلافاصله وصل کرد یا ایمپلنت باید ابتدا بدون بار بهبود یابد.

اسکنر داخل دهانی (Intraoral scanner)

دوربینی دستی که مدل دیجیتال سه‌بعدی دندان‌ها و لثه را ثبت می‌کند و جای بیشتر قالب‌گیری‌های سنتی را می‌گیرد. ما از Dentsply Sirona Primescan استفاده می‌کنیم؛ این اسکن برای طراحی روکش، لمینت، اینله و پروتز روی ایمپلنت به کار می‌رود و می‌توان آن را به‌صورت دیجیتال با لابراتوار همکار به اشتراک گذاشت.

L

بی‌حسی موضعی (Local anaesthesia)

تزریقی که یک ناحیه از دهان را بی‌حس می‌کند تا درمان در حالی که بیدار هستید انجام شود. بی‌حسی طی چند ساعت بعد از بین می‌رود. پیش از هر تزریق، دندانپزشک را از داروها، حساسیت‌ها و هر بیماری قلبی یا بیماری دیگر خود آگاه کنید تا مادهٔ بی‌حسی با اطمینان انتخاب شود.

M

بریج چسبی (بریج مریلند) (Maryland bridge)

بریجی که با رزین چسبانده می‌شود: یک دندان جایگزین با بال‌های نازک که به پشت دندان‌های مجاور چسبانده می‌شوند، بنابراین آن دندان‌ها به تراش کم یا هیچ تراشی نیاز ندارند. بیشتر برای جایگزینی یک دندان جلوی از دست رفته به کار می‌رود ^[۱۵]. مناسب بودن آن به بایت و دندان‌های مجاور بستگی دارد.

ممبران (غشای محافظ) (Membrane, barrier membrane)

ورقهٔ نازکی که روی پیوند استخوان قرار می‌گیرد تا در مدتی که استخوان جدید تشکیل می‌شود، بافت لثه وارد آن نشود. ممبران‌های کلاژنی قابل جذب خودبه‌خود حل می‌شوند. ممبران کلاژنی‌ای که در حال حاضر استفاده می‌کنیم منشأ خوکی دارد؛ ممبران و مواد پیوند استخوانی که منشأ خوکی ندارند، در صورت درخواست شما در دسترس‌اند و انتخاب آن‌ها بر عهدهٔ دندانپزشک است؛ پس اگر ترجیح می‌دهید از مواد با منشأ حیوانی استفاده نشود، پیش از برنامه‌ریزی به ما بگویید.

ماک‌آپ (نمونهٔ آزمایشی لبخند) (Mock-up)

نمونهٔ موقت و آزمایشی لبخند برنامه‌ریزی‌شده که از رزین هم‌رنگ دندان ساخته می‌شود و بدون تراش روی دندان‌های خودتان قرار می‌گیرد تا پیش از درمان، شکل و طول جدید را ببینید و امتحان کنید. تغییرات در همین مرحله انجام می‌شوند، نه پس از ساخته شدن لمینت‌ها یا روکش‌های نهایی.

زیرکونیای یکپارچه (مونولیتیک) (Monolithic zirconia)

زیرکونیایی که از یک بلوک یکپارچه فرزکاری می‌شود و لایهٔ سرامیکی رویی ندارد که بتواند لب‌پر شود. یک مرور سیستماتیک جدید برای روکش‌های تکی زیرکونیای یکپارچه به‌طور معناداری شکستگی و لب‌پریدگی سرامیک کمتری گزارش کرده است ^[۸].
بیشتر بخوانید: روکش زیرکونیا

زخم دهان (آفت) (Mouth ulcer)

زخم کوچک و دردناکی در داخل دهان. بیشتر زخم‌های دهان ظرف یک تا دو هفته خودبه‌خود خوب می‌شوند. اگر زخمی بیش از ۳ هفته طول بکشد، مدام برگردد یا با زخم‌های معمول شما فرق داشته باشد، به دندانپزشک یا پزشک مراجعه کنید ^[۱۰].

N

نایت‌گارد (محافظ شبانه) (Night guard)

اسپلینت اختصاصی که شب‌ها روی دندان‌ها گذاشته می‌شود تا دندان‌ها و هر روکش یا لمینتی را از نیروی ساییدن و فشردن محافظت کند. نایت‌گارد در قیمت درمان‌های لمینت ما گنجانده شده است، و بیمارانی که دندان‌قروچه دارند و روکش یا بریج دارند باید از نایت‌گارد که در اختیارشان می‌گذاریم استفاده کنند.

O

جوش خوردن ایمپلنت با استخوان (اوسئواینتگریشن) (Osseointegration)

فرایندی که در آن استخوان فک در تماس نزدیک با سطح ایمپلنت رشد می‌کند و آن را محکم نگه می‌دارد. ما برای آن حدود ۳ ماه برنامه‌ریزی می‌کنیم، و با پیوند استخوان یا سینوس لیفت باز به‌طور میانگین حدود ۶ ماه.
بیشتر بخوانید: جوش خوردن ایمپلنت با استخوان

اوردنچر (پروتز متکی بر ایمپلنت) (Overdenture)

دندان مصنوعی متحرکی که روی ایمپلنت‌ها یا اتچمنت‌ها کلیپس می‌شود؛ بنابراین از دندان مصنوعی معمولی پایدارتر است، اما همچنان برای تمیز کردن قابل برداشتن است. اغلب با بریج ثابت کل فک مقایسه می‌شود.
بیشتر بخوانید: ایمپلنت یا دندان مصنوعی

P

رادیوگرافی پانورامیک (Panoramic X-ray)

یک رادیوگرافی که همهٔ دندان‌ها، هر دو فک، مفصل‌های فک و سینوس‌ها را در یک تصویر نشان می‌دهد. برای هر بیمار به‌عنوان پایهٔ تشخیص رادیوگرافی پانورامیک می‌گیریم، و این تصویر یکی از مدارک معاینهٔ سالانهٔ ضمانت هم هست.

فیت پسیو (Passive Fit)

در بریج‌های ایمپلنتی کل فک، چارچوبی که پیش از سفت شدن هر پیچی، بدون کشش روی همهٔ ایمپلنت‌ها می‌نشیند. تطابق ضعیف می‌تواند به پیچ‌ها، ایمپلنت‌ها و استخوان فشار وارد کند؛ به همین دلیل تطابق در درمان‌های کل فک یک معیار کیفی کلیدی است.

پری‌ایمپلنتیت (Peri-implantitis)

التهاب بافت‌های اطراف ایمپلنت که با پلاک مرتبط است و با از دست رفتن پیشروندهٔ استخوان نگه‌دارنده همراه است ^[۲]. مرحلهٔ زودتر آن، موکوزیت اطراف ایمپلنت، با خونریزی هنگام پروب کردن ملایم (معاینه با سوند لثه) مشخص می‌شود ^[۲]. تمیز کردن منظم و معاینه‌های دوره‌ای به پیشگیری از هر دو کمک می‌کند.
بیشتر بخوانید: شکست ایمپلنت دندان

رادیوگرافی پری‌اپیکال (Periapical X-ray)

رادیوگرافی کوچکی که یک تا سه دندان را از تاج تا نوک ریشه، همراه با استخوان اطرافشان، نشان می‌دهد. کانال‌های ریشه و ناحیهٔ اطراف نوک ریشه را با جزئیات بیشتری از تصویر پانورامیک نشان می‌دهد. هر جا لازم باشد، رادیوگرافی پری‌اپیکال را در کلینیک می‌گیریم.

پریودنتیت (Periodontitis)

بیماری التهابی بافت‌های نگه‌دارندهٔ دندان که در آن اتصال لثه و استخوان از دست می‌رود، پاکت‌ها تشکیل می‌شوند و دندان‌ها ممکن است لق شوند. از طبقه‌بندی سال ۲۰۱۷، این بیماری با «مرحله» (بر اساس شدت و پیچیدگی) و «درجه» (بر اساس سرعت پیشرفت) توصیف می‌شود ^[۴]. به درمان حرفه‌ای و مراقبت نگه‌دارندهٔ منظم نیاز دارد.

موقت PMMA (PMMA temporary)

روکش یا بریج موقتی از جنس PMMA (پلی‌متیل متاکریلات)، یک رزین آکریلی محکم. در مدتی که روکش‌های نهایی ساخته می‌شوند یا ایمپلنت‌ها بهبود می‌یابند استفاده می‌شود؛ در درمان‌های All-on-4 و All-on-6، بریج موقت ثابتی که پس از جراحی گذاشته می‌شود معمولاً از PMMA است.

پونتیک (Pontic)

دندان مصنوعی در بریج که جای دندان از دست رفته را می‌گیرد و روکش‌ها یا ایمپلنت‌های دو طرف آن را نگه می‌دارند. سطح زیرین آن طوری شکل داده می‌شود که بتوان آن را با نخ دندان یا مسواک بین‌دندانی تمیز کرد، چون غذا و پلاک زیر بریج هم درست مثل اطراف دندان‌های طبیعی جمع می‌شود.

پست و کور (Post and core)

پستی که در کانال ریشهٔ یک دندان عصب‌کشی‌شده قرار می‌گیرد و یک کور (پایه) دور آن ساخته می‌شود تا وقتی از دندان طبیعی مقدار کمی باقی مانده، روکش را نگه دارد. ریشهٔ باقی‌مانده باید آن‌قدر محکم باشد که این بار را تحمل کند.
بیشتر بخوانید: عصب‌کشی دندان

PRGF (پلاسمای غنی از فاکتورهای رشد) (PRGF, Plasma Rich in Growth Factors)

فراورده‌ای که از خون خود بیمار در یک کیت بسته تهیه می‌شود و روی محل‌های جراحی مانند حفرهٔ دندان کشیده‌شده یا محل پیوند به کار می‌رود. ما از سیستم BTI Endoret PRGF استفاده می‌کنیم. به نام آن دقت کنید: PRGF یک پروتکل مشخص است و با PRF یکی نیست.

پایداری اولیه (Primary stability)

میزان محکم بودن ایمپلنت در استخوان بلافاصله پس از کاشت، پیش از آنکه جوش خوردن با استخوان شروع شود. به کیفیت استخوان، طراحی ایمپلنت و روش جراحی بستگی دارد و از طریق گشتاور کاشت ارزیابی می‌شود؛ ما پایداری ایمپلنت را هم اندازه‌گیری می‌کنیم. پایداری اولیهٔ کافی پیش‌شرط بارگذاری فوری است.

پالپ (عصب دندان) (Pulp)

بافت نرم مرکز دندان که عصب‌ها و رگ‌های خونی را در خود دارد. وقتی پوسیدگی به پالپ برسد، ممکن است عصب‌کشی لازم شود و گاهی دندانی که قابل نجات نیست کشیده می‌شود ^[۱۴]. پالپ عفونی می‌تواند به آبسه دندان منجر شود ^[۱۴].

R

تحلیل لثه (Receding gums, gum recession)

خط لثه از تاج دندان فاصله می‌گیرد و بخشی از ریشه نمایان می‌شود. علت‌ها شامل بیماری لثه، مسواک زدن بیش از حد محکم و بافت لثهٔ نازک است. ریشه‌های نمایان ممکن است حساس باشند و از مینا آسیب‌پذیرترند؛ بنابراین تحلیل لثه باید معاینه شود تا علت آن پیدا و درمان شود.

بخیهٔ قابل جذب (Resorbable suture)

بخیه‌ای که بدن خودش آن را تجزیه می‌کند و بنابراین نیازی به کشیدن ندارد. بخیه‌های قابل جذب برای مثال پس از جراحی‌های کوچک‌تر ایمپلنت به کار می‌روند تا زخم بدون نوبت جداگانه برای کشیدن بخیه بهبود یابد؛ این موضوع وقتی پس از درمان به خانه پرواز می‌کنید کمک می‌کند.

عصب‌کشی (درمان ریشه) (Root canal treatment)

درمانی که پالپ ملتهب یا عفونی را از داخل دندان برمی‌دارد، کانال‌ها را تمیز و شکل‌دهی و سپس مهر و موم می‌کند تا دندان حفظ شود. پس از آن اغلب روکش توصیه می‌شود.
بیشتر بخوانید: عصب‌کشی دندان

S

پیچ‌شونده یا سمان‌شونده (Screw-retained vs cemented)

دو روش برای ثابت کردن روکش یا بریج روی ایمپلنت. کار پیچ‌شونده را می‌توان از طریق سوراخ دسترسی کوچکی باز کرد؛ کار سمان‌شونده سوراخ ندارد اما باز کردن آن دشوارتر است. موقعیت ایمپلنت و ملاحظات زیبایی تعیین‌کننده است.
بیشتر بخوانید: آنچه پیش از کاشت ایمپلنت باید بدانید

راهنمای رنگ دندان (VITA A1–D4، رنگ‌های Bleach) (Shade guide: VITA A1–D4, bleach shades)

تیغه‌های مرجعی که برای تطبیق رنگ دندان به کار می‌روند، مانند مقیاس VITA classical A1–D4. رنگ‌های Bleach روشن‌تر از تیغه‌های رنگ طبیعی‌اند: در VITA با نام‌های 0M1–0M3؛ BL1–BL4 مربوط به Ivoclar است. اندازه‌گیری دیجیتال می‌تواند آن را کامل کند (به VITA Easyshade نگاه کنید).
بیشتر بخوانید: راهنمای رنگ دندان

سینوس لیفت (بسته و باز) (Sinus lift: closed and open)

بالا بردن کف سینوس فک بالا و افزودن پیوند استخوان تا بتوان در ناحیهٔ عقب فک بالا ایمپلنت کاشت. سینوس لیفت بسته از طریق محل کاشت ایمپلنت انجام می‌شود؛ سینوس لیفت باز (پنجرهٔ جانبی) از یک دریچهٔ کوچک در کنار استخوان.
بیشتر بخوانید: سینوس لیفت

طراحی لبخند (Smile design)

برنامه‌ریزی شکل، اندازه، رنگ و موقعیت دندان‌های جلو به‌صورت یک مجموعه و در ارتباط با صورت، لب‌ها و لثه، پیش از انتخاب لمینت، روکش، باندینگ یا سفید کردن، تا نتیجه با چهره هماهنگ باشد.
بیشتر بخوانید: طراحی لبخند

راهنمای جراحی (Surgical guide)

یک قالب چاپ سه‌بعدی که بر اساس اسکن CBCT و مدل دیجیتال طراحی می‌شود و مته را به موقعیت، زاویه و عمق برنامه‌ریزی‌شدهٔ ایمپلنت هدایت می‌کند. هر جا مورد درمانی لازم داشته باشد از راهنمای جراحی استفاده می‌کنیم؛ این راهنماها در لابراتوار همکار ما چاپ می‌شوند.

T

روکش موقت (Temporary crown)

روکشی موقت که در مدت ساخته شدن روکش نهایی استفاده می‌شود. از دندان تراش‌خورده محافظت می‌کند و ظاهر و بایت شما را در این فاصله ثابت نگه می‌دارد. در روند دیجیتال ما، روکش‌های موقت معمولاً ظرف ۲ تا ۳ ساعت آماده می‌شوند. روکش‌های موقت در طول سفر درمانی در قیمت درمان گنجانده شده‌اند.

Ti-base (پایهٔ تیتانیومی)

پایه‌ای تیتانیومی که زیر روکش ایمپلنتی زیرکونیا یا سرامیکی چسبانده می‌شود و اتصال فلزی دقیقی با ایمپلنت ایجاد می‌کند، در حالی که بخش قابل‌مشاهده هم‌رنگ دندان باقی می‌ماند. در کلینیک ما اباتمنت استاندارد و Ti-base در قیمت ایمپلنت گنجانده شده‌اند.

مفصل فک (TMJ) و اختلال مفصل فک (TMD) (TMJ / TMD)

مفصل گیجگاهی-فکی (TMJ) فک پایین را درست جلوی گوش به جمجمه وصل می‌کند. اختلال مفصل گیجگاهی-فکی (TMD) بر حرکت فک اثر می‌گذارد و می‌تواند باعث درد اطراف فک، گوش و شقیقه، صدای کلیک، سردرد یا دشواری در باز کردن کامل دهان شود؛ معمولاً جدی نیست و اغلب خودبه‌خود بهتر می‌شود ^[۱۲].

Turkey Teeth (دندان‌های ترکیه‌ای)

اصطلاحی رسانه‌ای برای روکش‌ها یا لمینت‌هایی که بیش از حد بزرگ، بیش از حد سفید و بیش از حد یکنواخت به نظر می‌رسند؛ گاهی پس از آنکه دندان‌های سالم برای آن‌ها تراشیده شده‌اند. این اصطلاح نتیجه‌ای را توصیف می‌کند که باید از آن دوری کرد، نه یک درمان را.
بیشتر بخوانید: Turkey Teeth: حقیقت صادقانه

V

لمینت دندان (Veneer)

پوستهٔ نازکی که به سطح جلویی دندان چسبانده می‌شود تا رنگ، شکل یا طول آن را تغییر دهد. انواع آن شامل لمینت سرامیکی یا E.max، لمینت زیرکونیا و لمینت کامپوزیت است. لمینت‌های سرامیکی معمولاً به برداشتن مقداری از مینا نیاز دارند که برگشت‌پذیر نیست ^[۱۶].
بیشتر بخوانید: لمینت دندان

VITA Easyshade

اسپکتروفتومتر دیجیتالی که رنگ دندان را به‌صورت عینی اندازه می‌گیرد، به‌جای آنکه فقط به چشم تکیه شود. هنگام انتخاب رنگ، از VITA Easyshade همراه با عکاسی با نور قطبیده متقاطع استفاده می‌کنیم و دندان‌های طبیعی باقی‌ماندهٔ شما، رنگ پوست، سفیدی چشم‌ها و سن را هم در نظر می‌گیریم.

W

سفید کردن دندان (در مطب و با تری خانگی) (Whitening: in-office and home trays)

روشن‌تر کردن رنگ طبیعی دندان با ژل پراکسید، در کلینیک، در خانه با تری‌های اختصاصی، یا هر دو. ما از Philips Zoom همراه با تری‌های اختصاصی خانگی، یا از Opalescence Boost در یک جلسهٔ مطب استفاده می‌کنیم. سفید کردن دندان فقط برای بزرگسالان انجام می‌شود.
بیشتر بخوانید: سفید کردن دندان در ترکیه

دندان عقل (Wisdom tooth)

مولر سوم در انتهای هر فک که معمولاً در اواخر نوجوانی یا اوایل بیست‌سالگی رویش پیدا می‌کند. وقتی فضای کافی نباشد ممکن است نهفته بماند و باعث درد، عفونت لثه، پوسیدگی یا کیست شود؛ دندان عقلی که مشکلی ایجاد نمی‌کند معمولاً سر جای خود می‌ماند و زیر نظر گرفته می‌شود ^[۱۳].

برآورد کتبی (Written quote)

طرح درمان و قیمت جزءبه‌جزء که پیش از سفر برایتان می‌فرستیم. این برآورد ۳۰ روز اعتبار دارد و تا وقتی طرح درمان پس از معاینه تغییر نکند، قیمت کتبی تغییر نمی‌کند.
بیشتر بخوانید: هزینه دندانپزشکی در ترکیه

Z

زیرکونیا (Zolid) (Zirconia, Zolid)

دی‌اکسید زیرکونیوم، یک سرامیک سفید بسیار محکم که برای روکش، بریج و بریج‌های روی ایمپلنت به کار می‌رود. زیرکونیای استاندارد ما Amann Girrbach Zolid است که در لابراتوار همکار ما ساخته می‌شود؛ Ivoclar IPS e.max ZirCAD Prime در صورت درخواست در دسترس است.
بیشتر بخوانید: روکش زیرکونیا یا روکش سرامیکی (e.max)

ایمپلنت زیگوماتیک (Zygomatic implant)

ایمپلنت بسیار بلندی که در استخوان گونه (زیگوما) ثابت می‌شود و در برخی موارد تحلیل شدید استخوان فک بالا، وقتی ایمپلنت معمولی و پیوند استخوان ممکن نیست، به کار می‌رود. ایمپلنت زیگوماتیک در کلینیک ما انجام نمی‌شود؛ این توضیح فقط اطلاعات عمومی است.